Po wypadku największym problemem nie zawsze jest naprawa samochodu. Gdy poszkodowany odniesie obrażenia, z OC sprawcy można dochodzić świadczeń związanych z leczeniem, rehabilitacją, utratą dochodów i skutkami zdrowotnymi zdarzenia.
Wypadek drogowy może oznaczać nie tylko uszkodzony samochód, ale również długie leczenie, rehabilitację i przerwę w pracy. Jeżeli za zdarzenie odpowiada inny kierowca, poszkodowany może dochodzić z jego OC kilku różnych świadczeń związanych ze swoim zdrowiem i sytuacją życiową.
OC sprawcy może pokrywać znacznie więcej niż naprawę samochodu. Jeżeli w wyniku wypadku doszło do uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, poszkodowany może dochodzić między innymi zadośćuczynienia za cierpienie, zwrotu kosztów leczenia i rehabilitacji, kosztów opieki, utraconych dochodów, a w poważniejszych przypadkach również renty.
Podstawę stanowią między innymi art. 444 i 445 Kodeksu cywilnego. Pierwszy z nich przewiduje naprawienie szkody obejmujące koszty wynikające z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, a także możliwość przyznania renty. Drugi dotyczy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Warto przy tym pamiętać, że zakres odpowiedzialności OC jest inny niż zakres dobrowolnych ubezpieczeń samochodu. W przypadku szkody osobowej podstawą jest odpowiedzialność sprawcy wypadku, a nie zakres wybranego wariantu AC.
Te pojęcia często są używane zamiennie, ale dotyczą innych konsekwencji wypadku.
Odszkodowanie ma przede wszystkim wyrównać konkretną stratę majątkową. Może więc obejmować rachunki za leczenie, rehabilitację, leki, dojazdy, opiekę czy utracone wynagrodzenie.
Zadośćuczynienie dotyczy natomiast szkody niemajątkowej, czyli cierpienia fizycznego i psychicznego. Przy jego ustalaniu znaczenie mogą mieć między innymi rodzaj obrażeń, intensywność bólu, długość leczenia, trwałe ograniczenia, wpływ wypadku na codzienne życie oraz stan psychiczny poszkodowanego.
Rzecznik Finansowy wskazuje zadośćuczynienie jako jedno z podstawowych świadczeń przysługujących osobom poszkodowanym w wypadkach drogowych.
Nie istnieje jedna tabela, z której można odczytać stałą kwotę należną za konkretny uraz. Każdy przypadek powinien być oceniany indywidualnie.
Znaczenie ma nie tylko samo rozpoznanie medyczne, ale również faktyczne skutki wypadku. To samo złamanie może powodować zupełnie inne konsekwencje u dwóch osób. U jednej leczenie zakończy się szybko i bez trwałych następstw, a u drugiej może prowadzić do wielomiesięcznej rehabilitacji, ograniczenia sprawności i problemów z wykonywaniem pracy.
Ubezpieczyciel może więc analizować dokumentację medyczną, czas leczenia, przebieg rehabilitacji oraz wpływ obrażeń na codzienne funkcjonowanie.
Może obejmować uzasadnione koszty pozostające w związku z obrażeniami odniesionymi w wypadku. Zgodnie z art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego naprawienie szkody w razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia obejmuje wynikłe z tego powodu koszty.
W praktyce mogą to być między innymi koszty wizyt lekarskich, badań diagnostycznych, leków, środków medycznych, sprzętu ortopedycznego, rehabilitacji czy zabiegów koniecznych do powrotu do zdrowia.
Kluczowe jest wykazanie związku między wydatkiem a skutkami wypadku. Dlatego należy gromadzić dokumentację medyczną oraz dowody poniesienia kosztów.
Tak, w określonych przypadkach można dochodzić również uzasadnionych i celowych kosztów leczenia oraz rehabilitacji poza systemem publicznym.
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 63/15 potwierdził, że świadczenie z obowiązkowego OC pojazdu może obejmować uzasadnione i celowe koszty leczenia oraz rehabilitacji niefinansowane ze środków publicznych. Poszkodowany nie musi więc automatycznie ograniczać się wyłącznie do leczenia w ramach NFZ.
Nie oznacza to jednak prawa do dowolnych wydatków. Koszty powinny pozostawać w związku z obrażeniami i być medycznie uzasadnione.
Rehabilitacja może stanowić jeden z podstawowych kosztów dochodzonych po wypadku, szczególnie przy złamaniach, urazach kręgosłupa, uszkodzeniach stawów czy innych obrażeniach powodujących ograniczenie sprawności.
Rzecznik Finansowy wskazuje zwrot kosztów leczenia i rehabilitacji jako jedno z typowych roszczeń ze szkody osobowej. Poszkodowany może dochodzić zwrotu już poniesionych wydatków, a w odpowiednich sytuacjach również wystąpić o środki potrzebne na dalsze leczenie.
Warto zachować skierowania, zalecenia specjalistów, rachunki, faktury oraz dokumentację dotyczącą wykonanych zabiegów.
Kodeks cywilny przewiduje możliwość żądania wyłożenia z góry sumy potrzebnej na koszty leczenia. Nie zawsze trzeba więc najpierw samodzielnie finansować całość terapii i dopiero później dochodzić zwrotu.
Takie roszczenie powinno być odpowiednio udokumentowane. Pomocne mogą być zalecenia lekarza, plan leczenia, informacje o potrzebnej rehabilitacji albo dokumenty określające przewidywany koszt terapii.
Jeżeli stan poszkodowanego powoduje konieczność pomocy przy codziennych czynnościach, koszt takiej opieki może być elementem roszczenia.
Co ważne, możliwość dochodzenia odszkodowania nie musi być ograniczona wyłącznie do sytuacji, w której zatrudniono zawodową opiekunkę. Sąd Najwyższy potwierdził, że poszkodowany może domagać się odszkodowania również z tytułu opieki sprawowanej nieodpłatnie przez osoby bliskie.
Znaczenie będzie miało między innymi to, jak długo opieka była potrzebna, w jakim wymiarze oraz z jakich ograniczeń zdrowotnych wynikała.
Jeżeli wskutek wypadku poszkodowany nie mógł wykonywać pracy i osiągnął niższy dochód niż uzyskałby bez zdarzenia, może powstać roszczenie dotyczące utraconych zarobków.
Dotyczy to nie tylko osób zatrudnionych na umowie o pracę. Rzecznik Finansowy wskazuje, że przy innych formach zatrudnienia znaczenie mogą mieć umowy cywilnoprawne, wcześniejsze wpływy, wyciągi bankowe, deklaracje podatkowe czy informacje od zleceniodawcy.
Trzeba jednak wykazać rzeczywistą stratę. Sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie oznacza automatycznie określonej wysokości odszkodowania.
Przedsiębiorca również może dochodzić szkody związanej z utratą możliwości pracy, ale udowodnienie wysokości utraconych dochodów może wymagać dokładniejszej dokumentacji.
Znaczenie mogą mieć wcześniejsze wyniki działalności, zawarte kontrakty, utracone zlecenia, księgowość oraz inne dowody pozwalające wykazać, jaki dochód zostałby osiągnięty, gdyby nie skutki wypadku.
Roszczenie powinno opierać się na możliwie konkretnych danych, a nie wyłącznie na prognozie, że firma mogłaby zarobić więcej.
Jeżeli skutki obrażeń są długotrwałe i powodują poważniejsze konsekwencje ekonomiczne lub życiowe, możliwe jest dochodzenie renty.
Art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego wskazuje między innymi sytuacje, w których poszkodowany całkowicie albo częściowo utracił zdolność do pracy zarobkowej, zwiększyły się jego potrzeby albo zmniejszyły się widoki powodzenia na przyszłość.
Renta nie jest więc świadczeniem należnym po każdym urazie. Powinna odpowiadać konkretnym, trwałym lub długotrwałym następstwom wypadku.
Tak, jeżeli pasażer doznał szkody osobowej w zdarzeniu, za które odpowiedzialność ponosi kierowca pojazdu.
Dotyczy to również sytuacji, gdy poszkodowany pasażer jechał samochodem prowadzonym przez osobę bliską. Relacja rodzinna czy znajomość ze sprawcą nie powoduje sama w sobie utraty prawa do dochodzenia roszczenia.
W razie obrażeń warto przede wszystkim zadbać o dokumentację zdarzenia i leczenia. Przy samej procedurze po zdarzeniu pomocny jest poradnik co zrobić w przypadku kolizji.
Jeżeli odpowiedzialność za wypadek ponosi kierujący pojazdem, również pieszy, rowerzysta czy użytkownik innego środka transportu może dochodzić roszczeń związanych z obrażeniami.
W przypadku szkody osobowej nie jest więc konieczne, aby poszkodowany sam jechał samochodem. Najważniejsze jest ustalenie odpowiedzialności za zdarzenie oraz związku pomiędzy wypadkiem a doznanymi obrażeniami.
OC kierowcy służy ochronie osób poszkodowanych przez sprawcę, a nie finansowaniu jego własnych obrażeń. Jeżeli kierowca spowodował wypadek i sam odniósł obrażenia, własne OC nie działa jak ubezpieczenie zdrowotne czy NNW dla niego samego.
W takiej sytuacji znaczenie może mieć własna polisa NNW dla dorosłych, jeżeli zakres konkretnej umowy obejmuje dane zdarzenie.
To istotna różnica: świadczenie z NNW wynika z zawartej umowy, natomiast roszczenie z OC sprawcy wynika z odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę.
Może być to możliwe, ponieważ są to dwa różne mechanizmy ochrony.
Roszczenia z OC sprawcy mają na celu naprawienie szkody wyrządzonej przez osobę odpowiedzialną za wypadek. NNW jest natomiast ubezpieczeniem osobowym i świadczenie zależy od warunków konkretnej polisy.
Posiadanie NNW nie pozbawia więc automatycznie prawa do dochodzenia roszczeń z OC osoby odpowiedzialnej za zdarzenie.
Przyczynienie się poszkodowanego może mieć wpływ na wysokość świadczeń. Zgodnie z art. 362 Kodeksu cywilnego, jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania albo zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia może zostać odpowiednio zmniejszony z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.
Nie oznacza to automatycznie odmowy całego świadczenia. Trzeba ocenić, czy zachowanie poszkodowanego rzeczywiście miało związek ze szkodą i w jakim stopniu wpłynęło na jej powstanie lub rozmiar.
Im dokładniejsza dokumentacja, tym łatwiej wykazać rozmiar szkody. Szczególne znaczenie mają dokumenty z pierwszej pomocy, SOR-u, szpitala, poradni specjalistycznych, wyniki badań, zaświadczenia lekarskie, dokumentacja rehabilitacji oraz informacje o niezdolności do pracy.
Warto również zachowywać rachunki i faktury za leki, leczenie, rehabilitację, sprzęt medyczny i inne wydatki powstałe wskutek wypadku.
Dokumentacja powinna tworzyć możliwie spójny obraz leczenia od dnia wypadku do zakończenia terapii albo stabilizacji stanu zdrowia.
Przy niewielkiej kolizji bez obrażeń uczestnicy często sporządzają wspólne oświadczenie. Gdy jednak ktoś odniósł obrażenia, sytuacja może mieć znacznie poważniejszy charakter i wymagać interwencji odpowiednich służb.
Nie należy ukrywać dolegliwości ani przedstawiać zdarzenia jako zwykłej szkody parkingowej, jeżeli uczestnik rzeczywiście doznał obrażeń.
W zdarzeniach, w których wystarczające jest oświadczenie, warto wiedzieć, jak spisać prawidłowe oświadczenie o kolizji.
Szkodę zgłasza się do ubezpieczyciela, u którego sprawca posiadał obowiązkowe OC. W zgłoszeniu należy podać dane dotyczące zdarzenia, uczestników oraz obrażeń i przedstawić dokumenty potwierdzające roszczenia.
Nie trzeba ograniczać zgłoszenia wyłącznie do jednego rodzaju świadczenia. W toku leczenia mogą pojawiać się kolejne koszty oraz nowe informacje dotyczące skutków zdrowotnych wypadku.
Dlatego przy poważniejszych obrażeniach proces likwidacji szkody osobowej może trwać dłużej niż ocena samego uszkodzenia samochodu.
W obowiązkowym OC zasadą jest wypłata odszkodowania w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia o szkodzie.
Jeżeli w tym czasie nie można wyjaśnić wszystkich okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności lub wysokości świadczenia, ustawa przewiduje dalszy tryb postępowania. Co do zasady świadczenie powinno zostać wypłacone w ciągu 14 dni od chwili, gdy wyjaśnienie tych okoliczności stało się możliwe, nie później niż w ciągu 90 dni od zgłoszenia, z wyjątkiem sytuacji zależnych od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. Bezsporna część powinna zostać wypłacona wcześniej.
Nie. Koszty leczenia oraz inne roszczenia można zgłaszać także w trakcie terapii.
W niektórych przypadkach z ostateczną oceną zadośćuczynienia warto jednak poczekać do momentu, gdy znany będzie rzeczywisty zakres następstw zdrowotnych. Przy poważniejszych urazach dopiero po czasie wiadomo, czy pełna sprawność wróci, jak długo będzie trwała rehabilitacja oraz czy pozostaną trwałe ograniczenia.
Nie oznacza to, że przez cały okres leczenia poszkodowany nie może żądać zwrotu ponoszonych wydatków.
Brak ustalonego sprawcy albo brak ważnego OC nie zawsze oznacza, że osoba poszkodowana zostaje bez możliwości uzyskania świadczenia.
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny może zaspokajać roszczenia dotyczące szkód osobowych w określonych przypadkach, między innymi wtedy, gdy sprawca wypadku nie został ustalony lub nie posiadał obowiązkowego OC. Rzecznik Finansowy wskazuje tę możliwość wprost w materiałach dla osób poszkodowanych w wypadkach drogowych.
Zakres i tryb postępowania zależą jednak od okoliczności konkretnego zdarzenia.
Tak. Wielkość uszkodzeń samochodu i rozmiar szkody osobowej to dwie różne kwestie.
Nawet pozornie niewielkie uderzenie może powodować uraz, który wymaga diagnostyki i leczenia. Jednocześnie sam fakt zgłoszenia bólu po kolizji nie przesądza jeszcze automatycznie o odpowiedzialności ubezpieczyciela - trzeba wykazać związek dolegliwości ze zdarzeniem.
Dlatego przy utrzymujących się objawach istotna jest odpowiednio szybka konsultacja medyczna.
Roszczenia dotyczące obrażeń są niezależne od szkody dotyczącej auta. W ramach tego samego wypadku można więc prowadzić postępowanie dotyczące naprawy pojazdu oraz osobno dochodzić świadczeń związanych ze zdrowiem.
Jeżeli samochód po naprawie jest mniej wart niż przed zdarzeniem, dodatkowym zagadnieniem może być utrata wartości handlowej samochodu po wypadku.
Nie należy więc sprowadzać całej szkody komunikacyjnej wyłącznie do kosztorysu naprawy auta.
Najpierw warto przeanalizować uzasadnienie decyzji i sprawdzić, jakie elementy roszczenia ubezpieczyciel uwzględnił, a jakie pominął.
W przypadku szkód osobowych znaczenie może mieć kompletność dokumentacji medycznej, potwierdzenie wydatków, informacje o przebiegu leczenia oraz dowody dotyczące utraconych dochodów.
Jeżeli poszkodowany nie zgadza się z decyzją, może złożyć reklamację i przedstawić dodatkowe dokumenty lub argumenty. Przy poważnych obrażeniach i dużych roszczeniach zasadne może być również skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej.
OC sprawcy może obejmować znacznie więcej niż koszty naprawy samochodu. Osoba, która doznała obrażeń w wypadku, może w zależności od sytuacji dochodzić zadośćuczynienia, kosztów leczenia i rehabilitacji, opieki, utraconych dochodów, a przy poważnych długotrwałych następstwach również renty.
Najważniejsze jest wykazanie związku pomiędzy wypadkiem a konkretną szkodą. Dlatego od pierwszych dni po zdarzeniu warto gromadzić dokumentację medyczną, dowody ponoszonych wydatków oraz dokumenty pokazujące wpływ wypadku na pracę i codzienne życie.
Tak, jeżeli w wyniku wypadku doszło do uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia i poszkodowany doznał krzywdy fizycznej lub psychicznej.
Może obejmować uzasadnione i celowe koszty leczenia oraz rehabilitacji poza systemem publicznym.
Tak, jeżeli rehabilitacja jest związana z obrażeniami odniesionymi w wypadku i jej koszt jest uzasadniony.
Tak, jeżeli poszkodowany wykaże, że wskutek wypadku faktycznie osiągnął niższy dochód.
Możliwe jest dochodzenie kosztów opieki także wtedy, gdy była ona nieodpłatnie sprawowana przez osoby bliskie.
Tak, jeśli pasażer został poszkodowany w zdarzeniu, za które odpowiedzialność ponosi kierujący.
Może być to możliwe, ponieważ roszczenie z OC sprawcy i świadczenie z NNW wynikają z innych podstaw.
Nie trzeba czekać z każdym roszczeniem do zakończenia leczenia. Koszty mogą być zgłaszane także w jego trakcie, a w określonych sytuacjach można również żądać środków na przyszłe leczenie.
Julia S
Stłuczka z własnej winy nie zawsze oznacza, że naprawę samochodu trzeba pokryć samemu. Jeżeli zakres AC obejmuje takie zdarzenia, polisa może sfinansować usunięcie uszkodzeń własnego auta.
Julia S
Pożar może poważnie uszkodzić lub całkowicie zniszczyć samochód. Ochronę w takiej sytuacji może zapewnić AC, jeśli pożar znajduje się w zakresie polisy.
Julia S
Nie każda poważna usterka samochodu oznacza, że można skorzystać z autocasco. Przy awarii silnika, skrzyni biegów lub elektroniki trzeba przede wszystkim ustalić, co było przyczyną uszkodzenia i jaki zakres ochrony przewiduje polisa.
Julia S
Nie każdy kierowca po kolizji decyduje się od razu na naprawę samochodu. W takiej sytuacji najważniejsze jest to, czy odszkodowanie z OC sprawcy można otrzymać na podstawie samej wyceny szkody, bez faktury z warsztatu.
