Po kolizji problemem nie zawsze jest wyłącznie koszt naprawy. Samochód z historią wypadkową może być później mniej wart na rynku, a w określonych przypadkach właściciel może domagać się wyrównania tej różnicy z OC sprawcy.
Nawet prawidłowo naprawiony samochód może być po wypadku mniej wart niż identyczne auto bez historii szkody. W określonych sytuacjach różnicę tę można dochodzić jako dodatkowe odszkodowanie z OC sprawcy.
Utrata wartości handlowej samochodu, nazywana również rynkowym ubytkiem wartości pojazdu, oznacza różnicę pomiędzy wartością samochodu przed wypadkiem a jego wartością po prawidłowo wykonanej naprawie.
Samochód może po naprawie wyglądać i działać prawidłowo, ale potencjalny kupujący może zapłacić za niego mniej tylko dlatego, że pojazd ma udokumentowaną historię poważniejszej szkody. Szczególne znaczenie może mieć wcześniejsza naprawa elementów konstrukcyjnych, lakierowanie kilku części nadwozia albo wymiana istotnych elementów samochodu.
KNF definiuje utratę wartości handlowej jako różnicę pomiędzy wartością rynkową pojazdu przed uszkodzeniem i wartością po prawidłowo wykonanej naprawie, przy zachowaniu tych samych warunków rynkowych.
Tak, jeżeli samochód rzeczywiście stracił na wartości wskutek zdarzenia, za które odpowiada inny kierowca. Roszczenie może zostać zgłoszone do ubezpieczyciela sprawcy w ramach jego OC.
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 57/01 stwierdził, że odszkodowanie za uszkodzenie samochodu może obejmować zarówno koszt naprawy, jak i kwotę odpowiadającą różnicy między wartością auta przed szkodą i po naprawie.
Nie oznacza to jednak, że po każdej kolizji automatycznie przysługuje dodatkowe świadczenie. Trzeba wykazać, że w konkretnym przypadku rynkowa wartość pojazdu faktycznie się obniżyła.
Rynek samochodów używanych bardzo mocno uwzględnia historię pojazdu. Dwa podobne auta, z takim samym przebiegiem, wyposażeniem i rokiem produkcji, mogą mieć inną wartość, jeżeli jedno z nich uczestniczyło w poważniejszej kolizji.
Kupujący często preferują samochody bez historii szkód, zwłaszcza jeśli naprawa obejmowała wiele elementów karoserii, konstrukcję pojazdu albo wymagała rozległych prac blacharsko-lakierniczych.
Właśnie dlatego prawidłowe naprawienie samochodu nie zawsze całkowicie usuwa ekonomiczne skutki wypadku.
Tak, jest to wręcz istota tego rodzaju roszczenia. Pojazd może zostać technicznie przywrócony do prawidłowego stanu, a mimo to jego wartość rynkowa pozostanie niższa.
KNF wskazuje, że możliwość występowania ukrytych skutków szkody oraz sama historia powypadkowa mogą powodować obniżenie wartości samochodu nawet wtedy, gdy naprawę wykonano prawidłowo.
Dlatego ubezpieczyciel nie powinien ograniczać się wyłącznie do argumentu, że samochód został naprawiony zgodnie z technologią producenta.
Nie. Naprawa w autoryzowanym serwisie może zapewnić wysoką jakość wykonania, ale nie usuwa samej historii powypadkowej pojazdu.
Samochód po kolizji może być mniej atrakcyjny dla przyszłego kupującego nawet wtedy, gdy zastosowano oryginalne części i technologię naprawy zgodną z wymaganiami producenta.
To właśnie dlatego Sąd Najwyższy dopuścił możliwość dochodzenia utraty wartości niezależnie od kosztów samej naprawy.
Znaczenie mają przede wszystkim wiek samochodu, jego wcześniejsza historia, zakres uszkodzeń, sposób naprawy oraz sytuacja rynkowa.
Utrata wartości jest zazwyczaj bardziej prawdopodobna w przypadku stosunkowo nowych samochodów, które przed wypadkiem nie miały poważnych szkód. Jeżeli pojazd wcześniej był bezwypadkowy, informacja o pierwszej większej kolizji może istotnie wpływać na jego atrakcyjność na rynku wtórnym.
Nie oznacza to jednak, że istnieje jedna sztywna granica wieku samochodu, po której roszczenie automatycznie przestaje być możliwe. Każdy przypadek powinien być oceniany indywidualnie.
Może, choć wraz z wiekiem pojazdu wykazanie istotnego rynkowego ubytku wartości może być trudniejsze.
Jeżeli samochód był wcześniej wielokrotnie naprawiany blacharsko, miał udokumentowane kolizje lub jego wartość rynkowa jest już znacznie niższa niż w przypadku pojazdu kilkuletniego, wpływ kolejnej szkody na wartość może być mniejszy.
Nie należy więc przyjmować, że sam wiek samochodu przesądza o odmowie. Najważniejsze jest ustalenie rzeczywistej różnicy wartości.
Wcześniejsza bezwypadkowa historia zdecydowanie ułatwia wykazanie, że konkretna kolizja spowodowała spadek wartości auta.
Jeżeli pojazd miał już wcześniej szkody, trzeba ustalić, czy nowe zdarzenie dodatkowo obniżyło jego wartość. Może się zdarzyć, że wcześniejsze uszkodzenia były niewielkie i nie wykluczają kolejnego ubytku wartości, ale mogą wpływać na jego wysokość.
Nie każda szkoda ma taki sam wpływ na wartość pojazdu. Niewielkie zarysowanie jednego elementu może nie spowodować mierzalnego ubytku wartości, podczas gdy rozległa naprawa kilku elementów nadwozia może być zauważalna dla przyszłego kupującego.
Znaczenie ma też to, jakie części zostały uszkodzone. Naprawa elementów konstrukcyjnych, podłużnic, progów czy większej części nadwozia może mieć inny wpływ na rynek niż wymiana zewnętrznego elementu przy niewielkiej stłuczce.
Nie. Sam fakt zgłoszenia szkody nie wystarcza.
Jeżeli uszkodzenie było minimalne, naprawa nie wpłynęła na postrzeganie samochodu przez rynek, a jego wartość po naprawie nie różni się od wartości porównywalnych pojazdów bez takiej szkody, może nie być podstaw do dodatkowego odszkodowania.
KNF wskazuje wyraźnie, że roszczenie powinno zostać uwzględnione wtedy, gdy utrata wartości faktycznie miała miejsce.
Podstawą jest porównanie wartości samochodu przed szkodą z jego wartością po prawidłowej naprawie.
Przy wycenie można uwzględniać między innymi markę i model pojazdu, wiek, przebieg, wyposażenie, wcześniejszą historię szkód, zakres aktualnych uszkodzeń, rodzaj przeprowadzonej naprawy oraz sytuację na rynku samochodów używanych.
KNF podkreśla, że wyliczenie powinno opierać się na rzeczywistych i obiektywnych kryteriach oraz cenach rynkowych porównywalnych pojazdów.
Pierwszej oceny może dokonać ubezpieczyciel w procesie likwidacji szkody. Jeżeli właściciel nie zgadza się z decyzją albo wysokością przyznanej kwoty, może przedstawić własne argumenty i dokumenty.
W bardziej skomplikowanych przypadkach pomocna może być niezależna opinia rzeczoznawcy samochodowego, który oceni wartość pojazdu przed szkodą oraz po wykonaniu naprawy.
Nie zawsze musi być ona potrzebna już przy pierwszym zgłoszeniu roszczenia. Można zwrócić się do ubezpieczyciela o uwzględnienie utraty wartości i przedstawić dostępne informacje dotyczące samochodu oraz szkody.
Jeśli jednak ubezpieczyciel odmówi wypłaty albo wyliczona kwota wydaje się zaniżona, niezależna opinia może stanowić dodatkowy materiał przy odwołaniu.
Roszczenie dotyczy różnicy wartości rynkowej pojazdu, a nie wyłącznie straty wykazanej dopiero przy jego sprzedaży.
Z definicji stosowanej przez KNF wynika, że analizuje się wartość rynkową samochodu przed uszkodzeniem oraz jego wartość po naprawie. Faktyczna sprzedaż nie jest elementem tej definicji.
Sprzedaż może oczywiście pokazać, jak rynek wycenił samochód, ale nie jest jedynym sposobem wykazania spadku wartości.
Najbardziej typowa sytuacja dotyczy szkody likwidowanej z OC sprawcy wypadku. Wynika to z zasady pełnego odszkodowania, zgodnie z którą poszkodowany powinien otrzymać rekompensatę odpowiadającą rzeczywiście poniesionej szkodzie.
Przy wyborze ubezpieczenia samochodu warto pamiętać, że OC i AC pełnią różne funkcje. Własne autocasco działa zgodnie z warunkami zawartej umowy i nie należy automatycznie przenosić na nie zasad odpowiedzialności obowiązujących przy OC sprawcy.
Nie należy zakładać, że zasady są takie same jak w przypadku OC sprawcy. AC jest ubezpieczeniem dobrowolnym, a sposób wyliczania szkody oraz zakres świadczeń wynikają przede wszystkim z OWU.
Z kolei przy OC sprawcy podstawą jest odpowiedzialność cywilna sprawcy i zasada pełnego naprawienia szkody. Dlatego warto rozumieć, czym różni się AC od OC.
Najpierw należy zgłosić podstawową szkodę z OC sprawcy i przeprowadzić standardowy proces jej likwidacji. Przydatne są zdjęcia pojazdu, dokumentacja szkody, kosztorys oraz informacje dotyczące wcześniejszego stanu samochodu.
Jeżeli do zdarzenia doszło na drodze, warto od początku prawidłowo zabezpieczyć dowody. Pomocny może być poradnik co zrobić w przypadku kolizji.
Po ustaleniu zakresu szkody można zwrócić się do ubezpieczyciela również z roszczeniem dotyczącym rynkowego ubytku wartości pojazdu.
Warto wskazać numer szkody, dane samochodu, datę zdarzenia oraz wyraźnie zaznaczyć, że roszczenie dotyczy utraty wartości handlowej pojazdu po naprawie.
Pomocne mogą być również informacje wskazujące, że samochód przed zdarzeniem nie miał podobnych uszkodzeń, jego stan był dobry, a aktualna szkoda może mieć wpływ na późniejszą wartość rynkową.
Jeżeli właściciel dysponuje wyceną rzeczoznawcy, można ją dołączyć jako uzasadnienie żądania.
Nie zawsze właściciel samochodu wie na początku postępowania, czy po naprawie wystąpi rynkowy ubytek wartości. Charakter szkody może być dokładnie widoczny dopiero po oględzinach oraz zakończeniu naprawy.
KNF wskazuje jednak, że ubezpieczyciel powinien informować poszkodowanego o możliwości zgłoszenia roszczenia dotyczącego utraty wartości handlowej.
Nie należy zakładać, że dodatkowa kwota zostanie automatycznie doliczona do każdego odszkodowania.
W praktyce warto wyraźnie zgłosić roszczenie dotyczące utraty wartości handlowej i wskazać, dlaczego w konkretnym przypadku samochód po naprawie jest mniej wart.
Samo prawidłowe naprawienie samochodu nie rozstrzyga jeszcze kwestii wartości handlowej. Sąd Najwyższy uznał, że koszt naprawy i utrata wartości są odrębnymi składnikami szkody, jeżeli rzeczywiście doszło do spadku wartości pojazdu.
Dlatego argument, że samochód został doprowadzony do stanu technicznego sprzed wypadku, nie musi sam w sobie oznaczać braku dodatkowego roszczenia.
Może mieć znaczenie, ponieważ osoby kupujące samochody używane coraz częściej sprawdzają historię pojazdu, liczbę szkód i zakres wcześniejszych napraw.
Nie oznacza to jednak, że samo pojawienie się wpisu o szkodzie automatycznie tworzy roszczenie o określonej wartości. Trzeba nadal ustalić realny wpływ zdarzenia na rynkową cenę konkretnego samochodu.
Zakres i rozmiar szkody mogą wpływać na utratę wartości, ale sama wysokość kosztów naprawy nie przesądza o wysokości rynkowego ubytku.
Dwa samochody naprawiane za podobną kwotę mogą stracić różną część wartości w zależności od wieku, modelu, wcześniejszego stanu oraz zakresu uszkodzeń.
Z punktu widzenia wartości rynkowej nie można stworzyć jednej zasady obowiązującej wszystkie pojazdy. Znaczenie ma rodzaj elementu, jakość naprawy, technologia zastosowana przez warsztat i to, jak dana naprawa jest oceniana na rynku wtórnym.
Dlatego utrata wartości powinna być wyliczana indywidualnie, a nie wyłącznie na podstawie liczby wymienionych lub lakierowanych elementów.
W przypadku droższych i stosunkowo nowych samochodów historia poważnej szkody może być szczególnie istotna dla przyszłego kupującego. Nie oznacza to jednak automatycznie wyższego odszkodowania.
Trzeba ustalić rzeczywistą różnicę pomiędzy wartością konkretnego auta przed zdarzeniem i wartością po jego naprawie.
Roszczenie dotyczące utraty wartości handlowej jest typowe przede wszystkim dla szkody częściowej, ponieważ punktem odniesienia jest wartość naprawionego samochodu.
Przy szkodzie całkowitej sposób ustalania odszkodowania wygląda inaczej. Zasady tego rozliczenia opisujemy szerzej w artykule co to jest szkoda całkowita.
Może mieć duże znaczenie dla sprawnego ustalenia odpowiedzialności za kolizję. Jeżeli uczestnicy nie wzywają Policji i okoliczności zdarzenia są jednoznaczne, prawidłowo sporządzone oświadczenie może ułatwić likwidację szkody z OC.
Warto więc wiedzieć, jak spisać prawidłowe oświadczenie o kolizji, ponieważ dokumentacja podstawowej szkody będzie również istotna przy późniejszym dochodzeniu dodatkowych roszczeń.
W pierwszej kolejności należy sprawdzić uzasadnienie decyzji. Ubezpieczyciel powinien wyjaśnić, dlaczego uważa, że w konkretnym przypadku nie doszło do rynkowego ubytku wartości albo dlaczego wyliczona wartość jest niższa od oczekiwanej.
Jeżeli właściciel nie zgadza się z decyzją, może złożyć reklamację, przedstawić własne wyliczenie lub opinię rzeczoznawcy oraz powołać się na okoliczności konkretnego pojazdu.
Istotnym argumentem jest stanowisko Sądu Najwyższego oraz rekomendacje KNF potwierdzające, że utrata wartości handlowej może stanowić element szkody podlegający rekompensacie z OC sprawcy.
Każdy przypadek powinien być oceniony indywidualnie. Wiek samochodu ma znaczenie dla określenia wartości i potencjalnego wpływu szkody na jego cenę, ale samo wskazanie wieku nie zastępuje oceny rzeczywistego ubytku.
KNF podkreśla konieczność stosowania obiektywnych kryteriów i uwzględniania okoliczności konkretnego przypadku.
Najważniejsza jest dokumentacja. Warto zachować zdjęcia samochodu przed naprawą, kosztorysy, faktury, dokumentację warsztatu oraz informacje o wcześniejszej historii pojazdu.
Im łatwiej wykazać stan samochodu przed kolizją i zakres wykonanej naprawy, tym łatwiej później ocenić wpływ zdarzenia na jego wartość rynkową.
Naprawa samochodu z OC sprawcy nie zawsze całkowicie wyrównuje szkodę. Jeżeli auto po prawidłowej naprawie jest na rynku mniej warte niż przed wypadkiem, poszkodowany może dochodzić dodatkowego odszkodowania za utratę wartości handlowej.
Nie każda kolizja powoduje jednak taki ubytek. Trzeba ocenić konkretny samochód, jego wiek, wcześniejszą historię, zakres szkody, sposób naprawy oraz realną sytuację na rynku pojazdów używanych.
Tak, jeżeli samochód mimo prawidłowej naprawy rzeczywiście stracił wartość handlową wskutek wypadku.
Nie. Trzeba wykazać, że w konkretnym przypadku nastąpił rzeczywisty rynkowy ubytek wartości samochodu.
Roszczenie opiera się na różnicy wartości rynkowej auta przed szkodą i po naprawie, a nie wyłącznie na fakcie jego późniejszej sprzedaży.
Może, ale wpływ szkody na jego cenę trzeba ocenić indywidualnie. Wiek, wcześniejsze szkody i stan samochodu mają znaczenie.
Nie. Nawet prawidłowo naprawiony samochód może być mniej wart ze względu na swoją historię powypadkową.
Nie należy automatycznie stosować zasad dotyczących OC sprawcy do własnego AC. W autocasco zakres świadczenia wynika przede wszystkim z warunków konkretnej umowy.
Może ją ocenić ubezpieczyciel, a w razie sporu właściciel może przedstawić własną wycenę lub opinię niezależnego rzeczoznawcy.
Roszczenie dotyczące rynkowego ubytku wartości jest charakterystyczne przede wszystkim dla naprawionych pojazdów przy szkodzie częściowej. Przy szkodzie całkowitej stosuje się inny sposób rozliczenia.
Julia S
Stłuczka z własnej winy nie zawsze oznacza, że naprawę samochodu trzeba pokryć samemu. Jeżeli zakres AC obejmuje takie zdarzenia, polisa może sfinansować usunięcie uszkodzeń własnego auta.
Julia S
Pożar może poważnie uszkodzić lub całkowicie zniszczyć samochód. Ochronę w takiej sytuacji może zapewnić AC, jeśli pożar znajduje się w zakresie polisy.
Julia S
Nie każda poważna usterka samochodu oznacza, że można skorzystać z autocasco. Przy awarii silnika, skrzyni biegów lub elektroniki trzeba przede wszystkim ustalić, co było przyczyną uszkodzenia i jaki zakres ochrony przewiduje polisa.
Julia S
Nie każdy kierowca po kolizji decyduje się od razu na naprawę samochodu. W takiej sytuacji najważniejsze jest to, czy odszkodowanie z OC sprawcy można otrzymać na podstawie samej wyceny szkody, bez faktury z warsztatu.
